Sầu riêng truy xuất nguồn gốc lần đầu thông quan luồng xanh

LẠNG SƠN Sầu riêng truy xuất nguồn gốc lần đầu được thông quan theo quy trình luồng xanh tại cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị.

Khởi đầu mô hình quản lý nông sản theo chuỗi

Ngày 10/4, tại cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị (Lạng Sơn), Bộ NN-MT phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức thông quan lô hàng sầu riêng đầu tiên áp dụng quy trình “luồng xanh” dựa trên hệ thống truy xuất nguồn gốc toàn chuỗi.

Đây là hoạt động nằm trong kế hoạch thí điểm theo Quyết định số 5272/QĐ-BNNMT ban hành ngày 13/12/2025, nhằm xây dựng mô hình quản lý nông sản theo hướng minh bạch, số hóa và kiểm soát toàn trình.

Lô hàng gồm 2 container, mỗi container khoảng 7.000 quả sầu riêng, được thu hoạch từ vùng nguyên liệu tại Bảo Lộc (Lâm Đồng), đóng gói theo quy cách 10kg và 18kg/thùng. Đây là lô hàng đầu tiên áp dụng đầy đủ quy trình từ kiểm soát đầu vào đến hoàn thiện hồ sơ điện tử trước khi xuất khẩu.

Sự kiện này đánh dấu bước chuyển từ cách làm truyền thống sang mô hình quản lý dựa trên dữ liệu. Nếu trước đây việc kiểm soát chủ yếu diễn ra ở khâu cuối, thì với quy trình mới, toàn bộ quá trình từ sản xuất đến vận chuyển đều được ghi nhận và theo dõi.

Quy trình luồng xanh kiểm soát từ vườn đến cửa khẩu

Điểm cốt lõi của mô hình là tổ chức lại quy trình sản xuất và xuất khẩu theo hướng khép kín. Ngay từ đầu, mẫu đất tại vùng trồng được lấy và kiểm nghiệm, sau đó niêm phong và cập nhật dữ liệu lên hệ thống. Đến ngày 4/4/2026, việc thu hoạch được thực hiện dưới sự giám sát của cơ quan chức năng và doanh nghiệp tại vườn của các hộ tham gia thí điểm.

Một thay đổi quan trọng là việc gắn tem truy xuất nguồn gốc ngay tại cuống quả trong quá trình thu hái. Đây là bước mới so với cách làm trước đây, khi tem thường được dán sau khi thu mua. Việc gắn tem từ sớm giúp bảo đảm tính chính xác của thông tin và hạn chế sai lệch trong quá trình vận chuyển.

Sau thu hoạch, từ ngày 5/4 đến 7/4, sản phẩm được đưa về cơ sở đóng gói để phân loại, dán tem QR cho thùng hàng, gắn mã QR container và hoàn thiện hồ sơ điện tử. Toàn bộ dữ liệu được cập nhật liên tục, tạo thành chuỗi thông tin xuyên suốt từ vườn trồng đến cửa khẩu.

Hệ thống tem truy xuất do Trung tâm Tem và Vật liệu chống giả (Bộ Công an) cung cấp đóng vai trò như “căn cước điện tử” của sản phẩm. Mỗi mã QR gắn với dữ liệu cụ thể về vùng trồng, quy trình sản xuất và vận chuyển, giúp việc truy xuất nguồn gốc trở nên minh bạch hơn.

Rút ngắn thời gian thông quan, giảm áp lực cửa khẩu

Việc áp dụng quy trình luồng xanh đã mang lại hiệu quả rõ rệt trong rút ngắn thời gian xuất khẩu. Theo kết quả thí điểm, thời gian từ thu hoạch đến khi lô hàng được thông quan giảm xuống còn khoảng 6 ngày, trong khi phương thức truyền thống thường kéo dài từ 8 đến 11 ngày hoặc hơn. Điều này giúp giảm tải cho khâu kiểm tra tại cửa khẩu, hạn chế tình trạng ùn ứ hàng hóa.

Bên cạnh đó, hệ thống seal điện tử gắn GPS được sử dụng để giám sát hành trình vận chuyển của container. Dữ liệu hành trình được cập nhật liên tục, giúp nâng cao khả năng kiểm soát và minh bạch thông tin.

Hiện lô hàng đang trên hành trình vận chuyển và dự kiến đến điểm tập kết tại Bằng Tường (Trung Quốc) vào ngày 11/4, hoàn tất chu kỳ thí điểm đầu tiên của mô hình này.

Từ một lô hàng cụ thể, mô hình “luồng xanh” đang mở ra hướng tiếp cận mới trong quản lý nông sản, trong đó dữ liệu và công nghệ trở thành yếu tố trung tâm, kết nối các khâu từ sản xuất đến tiêu thụ.

Hoàng Nghĩa